( به فصل مربوط بداروهاى مركب مراجعه شود ) هر دو قىآور هستند و تا هشتاد سانتىگرم از آن را مىتوان به كار برد . « 1 » و همچنين ساير اقسام تربد معدنى را مىتوان به كار برد . قىآورهاى زاجى عبارتند از : جوهر صورى « 2 » كه بخصوص با آب گرم قىآور خوبى است و تا دو و نيم گرم آن را مىتوان خورد و براى خلطهاى مزمن معده و امراض مغزى كه منشأ آنها از معده باشد مفيد است . زاج الجلا « 3 » با آبهاى مناسب سودمند است و هشتاد و پنج تا يك‌صد و شصت سانتىگرم آن را مىتوان خورد و نيز زاج مدبر « 4 » داروئى سودبخش است اما تركيبات انتيمون مثل جوهر آنتموآن « 5 » و انتيمون معرق « 6 » و زجاج - الانتيمون « 7 » همه قىآور مىباشند و تا چهل سانتىگرم آنها را مىتوان خورد اما مقدار خوراك انتموآن معرق دو گرم است و براى صفراى نارنجىرنگ و سبز تند قىآور خوبى است و اگر عمل آن شدت يافت و زياد شد چاى پخته از آن جلوگيرى مىكند و نيز ضماد معده با تقويت‌كننده‌ها سودمند مىباشد و اگر بيمار بهبودى نيابد بايد آب ليمو با قند يا آب سرد و يخ بياشامد . اما قىآورهاى خربقى عبارتند از : اقسام رب خربق كه از هر نوع از هشتاد سانتى تا يك‌صد و شصت سانتىگرم آن را مىتوان خورد . از قىآورهاى بىخطر و قوى ايارج جلب است كه بيشتر در رطوبتها و آبهائى كه در معده جمع مىشود به كار مىرود ، همچنين حب السلاطين و

--> ( 1 ) از قىآورهاى نيرومند انفيه‌ايست كه از مشهلى بندر هندوستان مىآورند و هنوز از گلو پائين نرفته سبب قى مىشود و يك يا دو گندم آن كافى است . مؤلف ( ا ع ) ( 2 تا 7 ) اين داروها در مقاله پنجم باب مركبات ذكر خواهد شد . مترجم